Waarden Kompas Logo Waarden Kompas Neem contact op
Neem contact op
Persoon die aan een tafel zit met notities en een kop thee, peinzend naar buiten kijkend, reflectieve moment over persoonlijke waarden

Kernwaarden identificeren met praktische oefeningen

Stap-voor-stap methode met vijf concrete oefeningen die je helpen je top vijf kernwaarden te ontdekken en op te schrijven.

12 min Beginner
Marieke van den Berg
Marieke van den Berg
Senior Expert Waardenverheldering & Levensrichting

Waarom je kernwaarden identificeren zo belangrijk is

Je kernwaarden zijn het kompas van je leven. Ze bepalen wat je echt belangrijk vindt, hoe je beslissingen neemt en welke keuzes je voelt als authentiek. Veel mensen leven echter zonder echt stil te staan bij wat hun kernwaarden zijn. Ze doen wat hun ouders deden, wat hun vrienden doen, wat de samenleving van hen verwacht. Dat voelt soms oké, maar eigenlijk mist er iets.

Het verschil is groot. Wanneer je je kernwaarden kent en ernaar leeft, voelt je dagelijks leven veel meer op zijn plek. Je carrière voelt niet als een verplichte route, maar als jouw keuze. Je relaties voelen niet als compromissen, maar als echte verbindingen. Je beslissingen komen van binnenuit, niet van buitenaf.

De vijf oefeningen die volgen zijn praktisch en direct bruikbaar. Ze zullen je helpen je top vijf kernwaarden op te schrijven — niet wat je denkt dat ze horen te zijn, maar wat ze werkelijk zijn.

Open notitieboek met pen op bureau, klaar voor reflectie en schrijven van persoonlijke inzichten

Oefening 1: De Peak Moments oefening

Dit is de meest intuïtieve manier om je waarden te ontdekken. Je gaat terug naar de momenten in je leven waarop je je het best voelde. Niet gelukkig per se, maar vol, vervuld, echt jezelf.

Pak papier en pen. Schrijf op: Welke drie momenten uit je leven voelden het meest als ‘dit is wie ik ben’? Dit kunnen grote momenten zijn (een project afmaken waar je trots op bent, iemand helpen in nood) of kleine (een gesprek met een goede vriend, tijd in de natuur). Schrijf minimaal drie, maximaal vijf.

Lees ze nu opnieuw en vraag jezelf af: Wat gebeurde er in elk moment? Wat voelde goed? Welke waarden werden daar uitgeleeld? Bijvoorbeeld: ‘Ik voelde me vervuld toen ik mijn team door een moeilijke periode hielp’ — daar zit waarschijnlijk waarde in leiderschap, loyaliteit, of gemeenschap.

Persoon schrijft in notitieboek, concentratie en nadenken, warm natuurlijk licht door raam
Collage van verschillende activiteiten: boeken, sport, creatief werk, met warme herfstkleuren en organische arrangement

Oefening 2: De Energy Check

Sommige activiteiten geven je energie. Andere zuigen die op. Dit zegt veel over je waarden.

Schrijf op: Wat geeft je energie? Wat zuigt je energie weg? Werk hier minimaal tien minuten aan. Wees eerlijk. Misschien geeft teamwerk je energie, terwijl je verwacht dat je als introvert alleen zou moeten werken. Misschien geeft structuur je energie, terwijl iedereen zegt dat vrijheid ‘beter’ is. Vergeet wat ‘hoort’ — wat geeft JOU energie?

Kijk naar je energielijst. Wat zeggen deze activiteiten over wat je waardeert? Als je energie krijgt van anderen helpen, waarschijnlijk je waarde ‘zorgzaamheid’. Als je energie krijgt van nieuwe dingen leren, waarschijnlijk ‘groei’ of ‘nieuwsgierigheid’. Dit zijn je waarden in actie.

Belangrijk

Deze oefeningen zijn informatief en bedoeld voor zelfontdekking. Ze zijn geen vervanging voor professionele begeleiding. Wanneer je worstelt met diepere vragen over je identiteit of richting in het leven, kan professionele begeleiding van een coach of therapeut waardevol zijn.

Oefening 3: De Mentor Spiegeling

We bewonderen mensen die waarden uitleven die wij ook waarderen. Denk aan iemand die je bewondert — niet omdat ze beroemd of succesvol zijn, maar omdat je graag zou willen zijn zoals zij.

Schrijf op: Wie bewonder je? Wat zijn de drie dingen die je aan deze persoon het meest aantrekken? Dit kunnen karaktertrekken zijn, hoe ze met mensen omgaan, hun keuzes in het leven, hun passies. Wees specifiek. ‘Ze zijn aardig’ is te vaag. ‘Ze durft haar eigen pad te gaan, ongeacht wat anderen denken’ is veel duidelijker.

Wat je in anderen bewondert, zijn meestal waarden die jij ook hebt — of zou willen hebben. Die dingen die je bewondert? Die zijn je eigenwerkelijk.

Twee vrouwen in gesprek in een koffiezaak, vertrouwensvol en openhartig moment, warm interieurlicht
Persoon staart uit raam met koffie in hand, reflectief moment, zachte grijze tonen en minimalistisch interieur

Oefening 4: De Irritatie Spiegeling

Dit is een van de meest onthullende oefeningen. Wat je irriteert, zegt veel over wat je waardeert.

Schrijf op: Wat irriteert je in andere mensen? Wat in je werk? Wat in je relaties? Wees rauw en eerlijk. Je irritatie is geen zwakheid — het is een signaal. Als je ervan baalt dat je collega deadlines mist, waarschijnlijk je waarde ‘verantwoordelijkheid’. Als je ervan baalt dat je partner niet luistert, waarschijnlijk ‘verbinding’ of ‘respect’.

Sommige irritaties zijn heel persoonlijk. ‘Mensen die niet om hun kinderen geven’ kan duiden op waarde in ‘gezin’. ‘Mensen die liegen voor hun voordeel’ kan duiden op ‘integriteit’. Kijk naar je irritaties als aanwijzingen naar je waarden. Ze zijn omgekeerd — wat je irriteert, laat zien wat je waardeert.

Oefening 5: De Syntese — je top vijf

Nu je vier oefeningen hebt gedaan, heb je waarschijnlijk al een aantal thema’s opgemerkt. Woorden die teruggekomen zijn. Waarden die in meerdere oefeningen voorkwamen.

Dit is je synthese-oefening. Pak al je aantekeningen en zoek naar patronen. Welke vijf woorden — zeg maar ‘kernwaarden’ — komen het meest terug? Dit hoeven geen ingewikkelde woorden te zijn. ‘Familie’, ‘groei’, ‘eerlijkheid’, ‘vrijheid’, ‘scheppen’. Eenvoudige woorden die veel betekenen.

Schrijf je top vijf op. Zet ze op een plek waar je ze regelmatig ziet. Dit zijn je kompas. Ze zullen je helpen bij grote en kleine keuzes. Ze zullen je herinnerden wie je werkelijk bent wanneer je jezelf kwijt raakt.

Je kernwaarden zijn niet iets eenmaal gedaan. Ze evolueren. Over drie jaar kan je top vijf anders zijn, en dat is oké. Voor nu: deze vijf zijn jouw waarheid.

Kunstenaar werkt aan creatief project, veel kleur en creativiteit zichtbaar, focus en passie uitgestraald

Gerelateerde artikelen